قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
پيشگفتار 2
ارشاد الزراعه ( فارسى )
نامهاى محلى و مصطلح گياهان ، زمان تأليف كتاب با نامهاى معموله و مصطلح امروزى و نامهاى علمى ( لاتينى ) تطبيق گرديده است و اميد است كه مورد استفاده قرار گيرد . فايدهء اين كتاب فوائدى كه از چاپ اين كتاب مىتوان منظور داشت علاوه بر حفظ و نگهدارى يكى از متون علمى قديمهء زبان فارسى عبارت است از : 1 - آشنا شدن باصطلاحات معمول زمان مؤلف دربارهء كارهاى زراعى و نام انواع مختلف ميوهها ( مثلا متجاوز از صد نوع انگور ، ) غلات ( نامهاى مختلف انواع گندم ، جو ، ارزن ، سبزىها و صيفى كارى ( نامهاى انواع خربزه ) و حبوبات و امثال آن . 2 - اصطلاحات باغدارى و طرز باغبانى ، طرح و احداث باغهاى ميوه و امثال آن 3 - آشنا شدن به طرز آيش گذاردن و تناوب زراعى معمول آن زمان 4 - شرايط و رسوم كشت باغ و تاكستان و طرز نشاندن تاك 5 - آشنا شدن به طرز زراعتهاى بزرك : يونجه - كنجد و كرچك ، خشخاش ، شاهدانه ، گندم ، جو و غيره . 6 - فهرست سبزىهاى معمول آن زمان و طرز كشت سبزىهاى مختلف 7 - نامهاى ميوهها و طرز پيوند آنها كه چه درخت ميوهاى را به كدام درخت ميوه ديگر مىتوان پيوند نمود . 8 - گلابكشى و عرقكشى از انواع گياهان معطر 9 - زنبوردارى و پرورش زنبور عسل 10 - پرورش كرم ابريشم 11 - طرز ساختن پنير و انواع مرباها و حلوبات و پختن شيرينىهاى مختلف 12 - سركه انداختن و طرز تهيه ترشىهاى متنوع و طرز تهيه آبغوره 13 - خشك كردن ميوهها و نگهدارى سبزىها بطور صحيح 14 - طرز كود دادن به زراعات و آبيارى و شناختن خاكها و بسيارى مطالب ديگر كه امروز هم مىتواند براى خواستاران راهنماى بسيار ارزندهاى باشد . مؤلف كتاب كيست ؟ مؤلف كتاب بهطورىكه در مقدسه كتاب ( صفحه 8 ) خود را معرفى مىكند . قاسم بن يوسف ابو نصرى ساكن هرات است و خود را نوه شيخ ابو نصر طبسى المشتهر به پير حاجات معرفى مىنمايد و سبب تأليف كتاب را نيز برحسب امر و اشارهء حضرت